V×lùX ×VXçLYÇÌ[ý åL_çÌ^ 1993 açã_ açlùÌ[ýTöç %×\ö^çãXÌ[ý EõçL £Ì[ýÓ c÷Ì^, ×aˆùçÜ™ö c÷Ì^, åL_çãEõ
×XÌ[ýlùÌ[ýTöç]ÇNþ EõÌ[ýãTö åL_çÌ[ý LX aeFîçÌ[ý 8+ åUãEõ 40 [ý»K÷Ì[ý [ýÌ^aÝ ]çXÇbãVÌ[ý YÉSï açlùÌ[ý EõãÌ[ý åTöç_çÌ[ý _ãlù aç×[ýïEõ  açlùÌ[ýTöç Eõ]ïaÇ×»Jô åXCÌ^ç c÷ã[ý* A+ =ãã`î AEõ×Oô [ýîçYEõ a]Ýlùç EõÌ[ýç c÷Ì^,
åL_çÌ[ý a]Ø™ö [ýÀEõ C åYìÌ[ýa\öç A_çEõçÌ^* A+ [ýîçYEõ a×]lùç åUãEõ ^çXç^çÌ^ å^ åL_çÌ^ 3,83,990 LX
×XÌ[ýlùÌ[ý LX aeFîçãEõ açlùÌ[ý åEõçãÌ[ý TÇö_ãTö c÷ã[ý* ×»Jô×c÷ÔTö A+ 3,83,990 LX ×XÌ[ýlùÌ[ý ]çXÇãbÌ[ý ]ãWýî
2,20,251 LX a×[ýïEõ açlùÌ[ýTöç åEõä³VÐÌ[ý ]çWýîã] açlùÌ[ýTöç YçPö åXX* å]çOô a×[ýïEõ açlùÌ[ýTöç
åEõä³VÐÌ[ýaeFîç ×»K÷_ 31,482 ×Oô*

açlùÌ[ýTöç =wøÌ[ý Eõ]ïaÇ×»Jô 1998 A %XÇã]ç×VTö c÷ãÌ^ AÌ[ý EõçL £Ì[ýÓ EõÌ[ýç c÷Ì^ 2000 AÌ[ý LçXÇÌ^çÌ[ýÝ åUãEõ* A+ a]ãÌ^ açlùÌ[ýTöç =wøÌ[ý Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý %Ü™ö\ÉöÛNþ ×`lùçãEõ³VÐm×_ åFç_ç c÷Ì^* YQÍÆöÌ^çÌ[ý å]çOô aeFîç ×»K÷_ 75,326* aç×[ýïEõ açlùÌ[ýTöç Eõ]ïaÇ×»JôãTö å^a[ý ×»Jô×c÷ÔTö [ýî×Nþ YQÍÆöÌ^ç açlùÌ[ýTöç åEõä³VÐ å^çG åVX×X [ýç ]çMõYãU æ»K÷äQÍö ×VãÌ^ä»K÷X TöçãVÌ[ý =wøÌ[ý açlùÌ[ýTöç ×`lùçãEõ³VÐm×_Ì[ý Yç`çYç×` a×yÔÌ^ aç×[ýïEõ açlùÌ[ýTöç åEõä³VÐ YçPöGÐc÷ãXÌ[ý LXî ×XãÌ^ %çaç c÷Ì^* =wøÌ[ý açlùÌ[ýTöç åEõä³VÐ Xç]ãaFçãXç 75,326 LX YQÍÆöÌ^çÌ[ý ]ãWýî 34,896 LX [ý×c÷]Éï_îçÌ^ãXÌ[ý Y×Ì[ýlùçÌ^ =×wïøXc÷Ì^, A+ ]É_îçÌ^X
YÌ[ýÝlùç åXX Aa.%çÌ[ý.×a =×QÍöbîç C Vf ×VXçLYÇÌ[ý a×[ýïEõ açlùÌ[ýTöç a×]×Tö AEõã^çãG*

LXLÝ[ýX A+ %×\ö^çãXÌ[ý YÒ\öç[ý

aç]×GÐEõ\öçã[ý A+ %×\ö^çãXÌ[ý YÒ\öç[ý =ä{Fã^çGî åVFç ^çÌ^ å^ ]×c÷_ç, aeFîç_HÇ aŽÒVçãÌ^a]Éãc÷Ì[ý ]çXÇb, TöY×`_Ý Lç×Tö =YLç×Tö æ`ÒXÝÌ[ý ]çXÇãbÌ[ý ]ãWýî å_FçYQÍöç å`FçÌ[ý +¬K÷ç CãMgõçEõ A+ %×\öLçãXÌ[ý YÌ[ý
=ä{Fã^çGî \öçã[ý [ýÊ׈ù åYãÌ^ä»K÷, A»K÷çQÍöç C ]çXÇãbÌ[ý ]ãWýî ×[ýã`bEõãÌ[ý %çaï aç]ç×LEõ ×VEõ åUãEõ %XGÐaÌ[ý ]çXÇãbÌ[ý ]ãWýîC OôÝEõçEõÌ[ýX, +Töîç×V Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý YÒ×Tö %çGÐc÷ %ãXEõ å[ýäQÍö åGä»K÷* YÒU×]Eõ ×`lùç_Ì^ m×_ãTö A^ç[ýV YÒ»Jô×_Tö [ýç×bïEõ 11%[ýÊ׈ùÌ[ý %×WýEõÜ™Çö 26000+[ýÊ׈ù 1998 A[ýe 1999 açã_ Y×Ì[ý_×lùTö c÷Ì^,
YãÌ[ýÌ[ý [ý»K÷Ì[ý m×_ãTö A+ [ýÊ׈ù c÷çÌ[ý %[ýîçc÷Tö UçãEõ*

açlùÌ[ýTöç Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý [ýTöÛ]çX %ç[ýØšöç

=wøÌ[ý açlùÌ[ýTöç Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý EõçL å`b c÷[ýçÌ[ý ]ÇãF A[ýe YQÍÆöÌ^çãVÌ[ý (X[ýaçlùÌ[ý) ]É_îçÌ^XC c÷ãÌ^ãGä»K÷* A+ YQÍÆöÌ^ç X[ýaçlùÌ[ý åVÌ[ý LçX[ýçÌ[ý +¬K÷çãEõ YÉÌ[ýX EõÌ[ýçÌ[ý _ãlùî A[ýe TöçãVÌ[ý å`Fç C LçXç C tçX C TöçãVÌ[ý LÝ[ýãX EõçãL _ç×GãÌ^ YÒEÊõTö =YEÊõTö c÷CÌ^çÌ[ý LXî TöçãVÌ[ý açc÷ç^î EõÌ[ýãTö AEõ×Oô a[ýïç†ÝX C Zõ_YÒaÉ Y×Ì[ýEõ"Xç c÷çãTö åXCÌ^ç YÒãÌ^çLX*   åL_çÌ[ý ×[ý×\ö~ A_çEõçÌ^ AFX C  açlùÌ[ýTöç %×\öLçX C
=wøÌ[ý açlùÌ[ýTöç Eõ]ïaÇ»JôÝ aŽ~ c÷CÌ^çÌ[ý YãÌ[ýC ×XÌ[ýlùÌ[ý åUãEõ åGä»K÷* AOôç ×»JôÜ™öçÌ[ý*

åL_çC[ýçQÍöÝ a×]lùçÌ^ ×»Jô×c÷ÔTö 3,83,990 LX ×XÌ[ýlùÌ[ý AÌ[ý ]ãWýî 2,20,251 LX açlùÌ[ýTöç åEõä³VÐ å^çGãVÌ^ C ]çy 75,325 LX açlùÌ[ý c÷Ì^* AEõ+ \öçã[ý YÌ[ý[ýTöÞ Y^ïçãÌ^ 75,325 LX =wøÌ[ý açlùÌ[ýTöç åEõ³VÐ m×_ãTö YçPö ×Xã_C [ý×c÷]Éï_îçÌ^X YÌ[ýÝlùçÌ[ý AãVÌ[ý ]ãWýî 34,896 LX 2001 açã_ =×wïøX c÷Ì^* AOôç Y×Ì[ý•õçÌ[ý å[ýçMõç ^çÌ^ å^ XçXçX EõçÌ[ýãX açlùÌ[ýTöç %×\öLçX Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý [ýç+ãÌ[ý å[ý` ×Eõ»KÇ÷ aeFîEõ ]çXÇb åUãEõ åGä»K÷X*
aç×\öÛEõ açlùÌ[ýTöç åEõ³VÐ C =wøÌ[ý açlùÌ[ýTöç åEõ³VÐ m×_Ì[ý a]Ì^aÝ]ç 1993 åUãEõ 2001 Y^ïÜ™ö [ýç×QÍöãÌ^ åVCÌ^ç c÷Ì^, Ø'öç\öç×[ýEõ\öçã[ý+, XTÇöX XTÇöX ×XÌ[ýlùÌ[ý YQÍÆöÌ^çãVÌ[ý EõUç ]ãX Ì[ýçFãTö c÷ã[ý* %×Tö×Ì[ýNþ ×XÌ[ýlùÌ[ý ]çXÇãbÌ[ý ×`lùçVçãXÌ[ý ×[ýbÌ^×Oô ×[ýã`b\öçã[ý åFÌ^ç_ Ì[ýçFç VÌ[ýEõçÌ[ý* AFX, åL_çÌ^ açlùÌ[ýTöç c÷çãÌ[ýÌ[ý GQÍö 64.46% å^FçãX LçTöÝÌ^ açlùÌ[ýTöç GQÍö 65%* \ö×[ýbîTö aö[ýXç aÝ]ç[ýˆù açlùÌ[ýTöç aŽ~ ]çXÇãbÌ[ý LXî
%×WýEõTöÌ[ý aÇã^çG  aÊ׺OôEõÌ[ýçÌ[ý _ãlùî WýçÌ[ýç[ýç×c÷Eõ ×`lùçVçX Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý %WýÝãX X[ýaçlùÌ[ý aÝ]ç[ýˆù açlùÌ[ý åVÌ[ý ]ãWýî ^çãVÌ[ý åEõ A+ WýçÌ[ýç[ýç×c÷Eõ ×`lùçVçX Eõ]ïaÇ×»JôÌ[ý %Ü™ö\ÉöÛNþ EõÌ[ýç c÷ã[ý TöçãVÌ[ý ×c÷aç[ý AÌ[ýEõ]
aç×[ýïEõ açlùÌ[ýTöç åEõä³VÐ açZõã_îÌ[ý aㆠYçPöGÐc÷S aŽ~ EõÌ[ýç X[ýaçlùÌ[ý åVÌ[ý aeFîç 75,326 [ý×aïEõ açlùÌ[ýTöç %×\öLçãXÌ[ý %Ü™ö\ÉöÛNþ XX A[ýe ]WýîYãU YçPöGÐc÷S æ»K÷äQÍö ×VãÌ^ä»K÷X A]X [ýî×Nþ YQÍÆöÌ^çãVÌ[ý aeFîç 1,44,925 YÒUçGTö ×`lùç Yˆù×Tö %XÇaçãÌ[ý (1994åUãEõ) ×`lùS aŽ~ EõãÌ[ýX×X ×EõÜ™Çö YÒU×]Eõ ×[ýVîç_Ì^ åUãEõ >wøÝSï c÷ãÌ^ä»K÷X A]X %Wýï/YÒçÌ^ açlùÌ[ýãVÌ[ý aeFîç 20,000 a]YÉSï YÒçU×]Eõ ×[ýVîç_Ì^
»KÇ÷Oô %Wýï/YÒçÌ^ açlùÌ[ýãVÌ[ý aeFîç (1994åUãEõ) 15,000 å]çOô 2,55,251 (YÒçÌ^) LXGSXç., 2001 AÌ[ý YÒçU×]Eõ YÒ×Töã[ýVX %XÇ^ç^Ý V×lùX ×VXçLYÇÌ[ý åL_çÌ^ å]çOô LXaeFîç 15,02647 LX* açlùÌ[ýTöç %×\öLçãXÌ[ý LXî LXaeFîçÌ[ý å^ _lùî]çyç Wýç^ïEõÌ[ýç c÷Ì^ Töç =YãÌ[ýÌ[ý açÌ[ýXÝÌ[ý %XÇÌ[ýÓY* X[ýaçlùÌ[ý A[ýe açlùÌ[ý åVÌ[ý %WýÝTö ×`lùçÌ[ý ]çãXç~Ì^ãXÌ[ý LXî %ç_çVç %ç_çVç Yˆù×Tö %[ý_¶'öãXÌ[ý CYÌ[ý ×[ýã`b mÌ[ýÓ±¼ö %çãÌ[ýçY EõÌ[ýç c÷ä¬K÷* Töã[ý, +×Tö]ãWýî+  V×lùX ×VXçLYÇÌ[ý åL_ç açlùÌ[ýTöç a×]×Tö LçTöÝÌ^ açlùÌ[ýTöç ×]`ãXÌ[ý Eõçä»K÷ WýçÌ[ýç[ýç×c÷Eõ ×`lùçVçX Eõç^ïyÔã]Ì[ý AEõ×Oô YÒØ™öç[ý åY` EõãÌ[ýä»K÷* YÒØ™öç[ý×Oô  VÐÓTö LçTöÝÌ^ açlùÌ[ýTöç ×]`ãXÌ[ý %XÇã]çVX Yçã[ý A+ %ç`çEõÌ[ýç ^çä¬K÷* WýçÌ[ýç[ýç×c÷Eõ ×`lùçVçX Eõç^ïyÔã]Ì[ý Yç`çYç×` AFXC ^çÌ[ýç ×XÌ[ýlùÌ[ý Ì[ýãÌ^ åGä»K÷X TgöçãVÌ[ý açlùÌ[ýEõãÌ[ý åTöç_çÌ[ý LXî AEõ×Oô YÊUEõ YÒEõ" åXCÌ^ç å^ãTö YçãÌ[ý* WýçÌ[ýç[ýç×c÷Eõ ×`lùçVçX Eõç^ïyÔ] WýçãY WýçãY Ì[ýÖYç×Ì^Tö, %çGç]Ý Ygç»Jô [ý»K÷ãÌ[ýÌ[ý ]ãWýî Ì[ýÖYç×Ì^Tö c÷ã[ý* WýçÌ[ýç [ýç×c÷Eõ ×`lùç åEõ³VÐ m×_ åGçOôç åL_çÌ^ åFç_ç c÷ã[ý  A[ýe Ø'öç\ö×[ýEõ \öçã[ý+ GÐç]ÝX A_çEõç a]Éãc÷Ì[ý TÇö_XçÌ^ `c÷Ì[ý C åYìÌ[ý A_çEõçÌ^ åEõ³VÐm×_ Eõ] aeFîçÌ^ åFç_ç c÷ã[ý* açlùÌ[ýTöçÌ[ý c÷çÌ[ý LXGSXç 2001 %XÇ^çÌ^Ý V×lùX ×VXçLYÇÌ[ý åL_çÌ^ aç]×GÐEõ\öçã[ý açlùÌ[ýTöçÌ[ý c÷çÌ[ý Ì[ýçLî Ø™öãÌ[ýÌ[ý açlùÌ[ýTöç c÷çãÌ[ýÌ[ý aㆠaãÜ™öçb LXEõ\öçã[ý TÇö_XÝÌ^* Y׸Jô][ýã†Ì[ý YÒTöîÜ™ö %X‡ûã_ %[ý×ØšöTö A+ åL_çÌ[ý LXî A+ ×»Jôy ×X¸JôÌ^+ FÇ[ý+ %ç`çÌ[ý* TÇö_Xç ]É_Eõ ×»Jôy×Oô A+Ì[ýEõ]*

açlùÌ[ýTöç-1

açlùÌ[ýTöç-2

 [ýÀEõ A[ýe åYìÌ[ýa\öç %XÇ^çÌ^Ý açlùÌ[ýTöçÌ[ý c÷çÌ[ý

åL_çÌ[ý åYìÌ[ýa\öç C [ýÀEõ Ø™öãÌ[ýÌ[ý açlùÌ[ýTöçÌ[ý c÷çÌ[ý A[ýe ×c÷aç[ý ×[ýä`ÀbS EõÌ[ýã_ åVFç ^çä¬K÷ å^, YÒçÌ^ a]Ø™ö [ýÀEõ/åYìÌ[ýa\öç açlùÌ[ýTöç c÷çÌ[ý %çÌ[ýC EõãÌ[ýä»K÷ ]çy ×TöX×Oô +=×XäOô açlùÌ[ýTöçÌ[ý c÷çÌ[ý 60% AÌ[ý XÝä»Jô
açã]ç×GÐEõ\öçã[ý AãFäy åL_çÌ[ý %[ýØšöçX =ä{Fã^çGî*

açlùÌ[ýTöç-3